Kalkulator pierwiastków online
Pierwiastek dowolnego stopnia
★ Przyda Ci się później? Dodaj stronę do ulubionych: Ctrl+D (na Macu ⌘+D).
Twoje ostatnie obliczenia
Pierwiastek kwadratowy, sześcienny albo piątego stopnia — wpisz liczbę i stopień, a kalkulator poda wynik, sprawdzenie oraz szkolną postać uproszczoną z wyłączonym czynnikiem. Ujemne liczby? Wyjaśnimy, kiedy to legalne.
Czym jest pierwiastek i kiedy istnieje
Pierwiastek n-tego stopnia z liczby a to taka liczba b, że bⁿ = a. Dla stopni parzystych (√, ∜) liczba pod pierwiastkiem musi być nieujemna — √(−4) nie istnieje w liczbach rzeczywistych (w zespolonych to 2i). Stopnie nieparzyste działają też dla ujemnych: ∛(−27) = −3. Kalkulator pierwiastków pilnuje tych reguł i zamiast tajemniczego „NaN” wyjaśnia, co poszło nie tak.
Wyłączanie czynnika przed pierwiastek
Nauczyciele kochają postać typu √72 = 6√2. Sztuczka: znajdź największy kwadrat dzielący liczbę (72 = 36 × 2) i wyciągnij jego pierwiastek przed znak. Kalkulator robi to automatycznie dla pierwiastków kwadratowych z liczb całkowitych — dostajesz i wartość przybliżoną do obliczeń, i zapis dokładny do zeszytu.
Tabela pierwiastków kwadratowych 1–20
| √x | Wynik | √x | Wynik |
|---|---|---|---|
| √1 | 1 | √11 | ≈ 3,317 |
| √2 | ≈ 1,414 | √12 | 2√3 ≈ 3,464 |
| √3 | ≈ 1,732 | √13 | ≈ 3,606 |
| √4 | 2 | √14 | ≈ 3,742 |
| √5 | ≈ 2,236 | √15 | ≈ 3,873 |
| √6 | ≈ 2,449 | √16 | 4 |
| √7 | ≈ 2,646 | √17 | ≈ 4,123 |
| √8 | 2√2 ≈ 2,828 | √18 | 3√2 ≈ 4,243 |
| √9 | 3 | √19 | ≈ 4,359 |
| √10 | ≈ 3,162 | √20 | 2√5 ≈ 4,472 |
Pierwiastek to potęga ułamkowa
Zapisy ⁿ√x i x1/n znaczą dokładnie to samo, dlatego √(x³) = x3/2. Ta zamiana ratuje przy upraszczaniu wyrażeń i w rachunku różniczkowym — pochodną √x policzysz jako pochodną x1/2 w kalkulatorze pochodnych, a same potęgi ułamkowe rozłożysz na czynniki w kalkulatorze potęgi. Dla porządku: pierwiastek arytmetyczny z liczby nieujemnej jest z definicji nieujemny — dlatego √9 = 3, mimo że równanie x² = 9 ma także drugie rozwiązanie, −3.
Popularne pierwiastki — gotowe wyniki
Pierwiastki kwadratowe (√)
| Liczba | Pierwiastek | Uwagi |
|---|---|---|
| √1 | 1 | |
| √4 | 2 | |
| √9 | 3 | |
| √16 | 4 | |
| √25 | 5 | |
| √36 | 6 | |
| √49 | 7 | |
| √64 | 8 | |
| √81 | 9 | |
| √100 | 10 | |
| √144 | 12 | |
| √169 | 13 | |
| √196 | 14 | |
| √225 | 15 | |
| √256 | 16 | |
| √2 | ~1,414 | Niewymierny |
| √3 | ~1,732 | Niewymierny |
| √5 | ~2,236 | Niewymierny |
| √7 | ~2,646 | Niewymierny |
| √10 | ~3,162 | Niewymierny |
| √50 | ~7,071 | = 5√2 |
| √72 | ~8,485 | = 6√2 (postać uproszczona) |
| √200 | ~14,142 | = 10√2 |
Pierwiastki sześcienne (∛)
| Liczba | Pierwiastek |
|---|---|
| ∛1 | 1 |
| ∛8 | 2 |
| ∛27 | 3 |
| ∛64 | 4 |
| ∛125 | 5 |
| ∛216 | 6 |
| ∛343 | 7 |
| ∛512 | 8 |
| ∛729 | 9 |
| ∛1000 | 10 |
Pierwiastki 4-go stopnia (⁴√)
| Liczba | Pierwiastek |
|---|---|
| ⁴√1 | 1 |
| ⁴√16 | 2 |
| ⁴√81 | 3 |
| ⁴√256 | 4 |
| ⁴√625 | 5 |
| ⁴√1296 | 6 |
Jak obliczyć pierwiastek kwadratowy w pamięci (metoda przybliżeń)
- Znajdź najbliższe kwadraty. Chcemy √50: wiemy że 7² = 49 i 8² = 64. Więc √50 leży między 7 a 8.
- Wybierz „lepsze przybliżenie". 50 jest bardzo blisko 49, więc √50 blisko 7. Startowe: 7,1.
- Weryfikuj: 7,1² = 50,41 — trochę za dużo. Spróbuj 7,07: 7,07² = 49,98 — bardzo blisko!
- Wynik: √50 ≈ 7,07 (kalkulator poda 7,0710678… — nasz wynik jest wystarczający).
Postać uproszczona pierwiastka
Nie wszystkie pierwiastki dają liczbę wymierną, ale wiele można uprościć. Zasada: wyciągnij z pod pierwiastka wszystko, co jest kwadratem (albo sześcianem itd.).
- √72 = √(36 × 2) = 6√2
- √50 = √(25 × 2) = 5√2
- √48 = √(16 × 3) = 4√3
- √200 = √(100 × 2) = 10√2
- ∛54 = ∛(27 × 2) = 3∛2
Kiedy używać pierwiastków w życiu?
- Geometria: przekątna kwadratu o boku 1 to √2. Odległość między dwoma punktami (Pitagoras).
- Fizyka: okres wahadła (T = 2π√(L/g)), prędkość dźwięku, prawa Keplera.
- Finanse: geometryczna stopa zwrotu (n-ty pierwiastek z iloczynu).
- Statystyka: odchylenie standardowe (pierwiastek z wariancji).
- Elektryka: RMS (pierwiastek średniej kwadratów) dla napięcia zmiennego.
Pierwiastki — FAQ
Ile wynosi pierwiastek z 72?
√72 ≈ 8,485, a w postaci dokładnej 6√2 (bo 72 = 36 × 2). Kalkulator poda obie formy automatycznie.
Czy istnieje pierwiastek z liczby ujemnej?
Kwadratowy — nie (w liczbach rzeczywistych); to domena liczb zespolonych, gdzie √(−4) = 2i. Ale pierwiastki nieparzystych stopni jak najbardziej: ∛(−8) = −2.
Jak obliczyć pierwiastek sześcienny bez kalkulatora?
Szukaj liczby, której sześcian jest blisko: 4³ = 64, 5³ = 125, więc ∛100 leży między 4 a 5 (≈ 4,64). Do dokładnych wartości użyj kalkulatora — pokaże też sprawdzenie wyniku.
Co to znaczy „wyłączyć czynnik przed pierwiastek”?
Rozbić liczbę na kwadrat × resztę i wyciągnąć kwadrat: √50 = √(25 × 2) = 5√2. Taka postać jest „dokładna” — nie traci precyzji jak zaokrąglony ułamek dziesiętny.
Czym różni się √x od x^(1/2)?
Niczym — to dwa zapisy tej samej operacji. Dzięki tej równości działają prawa potęg, np. √x · √x = x1/2+1/2 = x.
Jak oszacować pierwiastek kwadratowy w pamięci?
Znajdź dwa sąsiednie kwadraty: 7² = 49 i 8² = 64, więc √55 leży między 7 a 8. Doprecyzuj interpolacją: 55 jest 6/15 drogi od 49 do 64, czyli √55 ≈ 7,4 (dokładnie 7,416). Metoda działa zaskakująco dobrze do dwóch miejsc po przecinku i ratuje na kartkówkach „bez kalkulatora”. Wynik zawsze możesz zweryfikować tutaj — wraz ze sprawdzeniem przez podniesienie do potęgi.
Powiązane kalkulatory
- xⁿ Kalkulator potęgPotęgowanie dowolnych liczb + prawa działań na potęgach
- x⁻¹ Kalkulator potęgi (ujemne i ułamkowe)Wykładnik ujemny i ułamkowy — krok po kroku
- ➗ Kalkulator ułamkówDodawanie, odejmowanie, skracanie i zamiana na dziesiętne
- ƒ′ Kalkulator pochodnychPochodna wielomianu krok po kroku + wartość w punkcie